Bir açısının ölçüsü 90° olan
üçgene dik üçgen denir. Dik üçgende 90° nin karşısındaki kenara
hipotenüs, diğer kenarlara dik kenar adı verilir. Hipotenüs üçgenin
daima en uzun kenarıdır.
şekilde, m(A) = 90°
[BC] kenarı hipotenüs
[AB] ve [AC] kenarları
dik kenarlardır. |
 |
Dik üçgende dik kenarların
uzunluklarının kareleri toplamı hipotenüsün uzunluğunun karesine
eşittir. ABC üçgeninde m(A) = 90°
 |
 |
1. (3 - 4 - 5) Üçgeni
| Kenar uzunlukları (3 - 4 - 5)
sayıları veya bunların katı olan bütün üçgenler dik üçgendir. (6 - 8
- 10), (9 - 12 - 15), … gibi |
 |
2. (5 - 12 - 13) Üçgeni
| Kenar uzunlukları (5 - 12 - 13)
sayıları ve bunların katı olan bütün üçgenler dik üçgenlerdir. (10 -
24 - 26), (15 - 36 - 39), … gibi. |
 |
| Kenar uzunlukları 8, 15, 17
sayıları ile orantılı olan üçgenler dik üçgenlerdir. |
 |
| Kenar uzunlukları 7, 24, 25
sayıları ile orantılı olan üçgenler dik üçgenlerdir. |
 |
3. İkizkenar dik üçgen
4. (30° – 60° – 90°) Üçgeni
ABC eşkenar üçgeni yükseklikle
ikiye bölündüğünde
ABH ve ACH (30° - 60° - 90°)
üçgenleri elde edilir.
|AB| = |AC| = a
|
 |
|BH| = |HC| =
 |
pisagordan
 |
5. (30° - 30° - 120°) Üçgeni
6. (15° - 75° - 90°) Üçgeni
(15° - 75° - 90°) üçgeninde
hipotenüse ait yükseklik |AH| = h dersek,
hipotenüs
|BC| = 4h olur. Hipotenüs kendisine ait
yüksekliğin dört
katıdır. |
 |
| Dik üçgenlerde hipotenüse ait
yüksekliğin verildiği durumlarda benzerlikten kaynaklanan öklit
bağıntıları kullanılır. |
 |
1. Yüksekliğin hipotenüste ayırdığı
parçaların çarpımı yüksekliğin karesine eşittir.
h2
= p.k
2. b2
= k.a c2 =
p.a
3. ABC üçgeninin alanını iki farklı
şekilde yazıp eşitlediğimizde
a.h =b.c
-
Yukarıda anlatılan öklit bağıntıları kullanılarak
elde edilir.
Genellikle bu öklit bağıntısını kullanmak yerine, yukarıdaki öklit
bağıntıları ve pisagor bağıntısını kullanarak çözüme gideriz.
| İkizkenar üçgenin tepe
açısından tabanına çizilen yükseklik, hem açıortay, hem de
kenarortaydır. |
 |
| 1. Bir üçgende, açıortay
aynı zamanda yükseklik ise bu üçgen ikizkenar üçgendir.
|AB| = |AC|
|BH| = |HC|
m(B) = m(C) |
 |
| 2. Bir üçgende, açıortay
aynı zamanda kenarortay ise bu üçgen ikizkenar üçgendir.
 |
 |
3. Bir üçgende,
yükseklik aynı zamanda kenarortay ise bu üçgen ikizkenar üçgendir.
|AB| = |AC|
m(BAH) = m(HAC)
m(B) = m(C)
İkizkenar üçgende açıortay, kenarortay ve
yüksekliğin aynı olması birçok yerde karşımıza çıktığından çok iyi
bilinmesi gereken bir özelliktir. |
 |
| 4. İkizkenar üçgende
ikizkenara ait yükseklikler eşittir. Bu durumda yüksekliklerin kesim
noktasının ayırdığı parçalarda eşit olur. |
 |
| 5. İkizkenar üçgende
ikizkenara ait kenarortaylar ve kenarortayların kesim noktasının
ayırdığı parçalar da birbirine eşittir. |
 |
| 6. İkizkenar üçgende
eşit açılara ait açıortaylar da eşittir. Açıortaylar birbirini aynı
oranda bölerler. |
 |
7. İkizkenar üçgende
ikiz olmayan kenar üzerindeki herhangi bir noktadan ikiz kenarlara
çizilen dikmelerin toplamı, ikizkenarlara ait yüksekliği verir.
 |
 |
| 8. İkizkenar üçgende
tabandan ikiz kenarlara çizilen paralellerin toplamı, ikiz
kenarların uzunluğuna eşittir.
 |
 |
EŞKENAR ÜÇGEN
| 1. Eşkenar üçgende bütün
açıortay, kenarortay yükseklikler çakışık ve hepsinin uzunlukları
eşittir.
nA
= nB = nC
= Va = Vb
= Vc = ha
= hb = hc |
 |
| 2. Eşkenar üçgenin bir
kenarına a dersek yükseklik
Bu durumda eşkenar üçgenin alanı

yükseklik cinsinden alan değeri
Alan(ABC) =
 |
 |
3. Eşkenar üçgenin
içindeki herhangi bir noktadan kenarlara çizilen dik uzunlukların
toplamı, eşkenar üçgene ait yüksekliği verir.
Bir kenarı a olan eşkenar üçgende;
|
 |
4. Eşkenar üçgenin
içindeki herhangi bir noktadan kenarlara çizilen paralellerin
toplamı bir kenar uzunluğuna eşittir.Bir kenarı a olan ABC eşkenar
üçgeninde
 |
 |
|