Ana Sayfa İletişim DGS Market

Ana Sayfa |

 DGS Hazırlık DVD Seti | DGS Matematik DVD Seti | DGS Geometri DVD Seti | DGS Türkçe DVD Seti | DGS Kitapları | DGS Soru Bankası

| İletişim

DGS MatematikDGS Matematik Konu Başlıkları   DGS Matematik Konu Özeti DGS Matematik Rasyonel Sayılar

Dikey Geçiş Sınavı HAzırlık Matematik DVD Seti

Rasyonel Sayılar

Rasyonel Sayılar ( , rasyonel veya oranlı sayılar (veya kesirler) iki tamsayının birbirine oranı ile ifade edilebilen sayılardır. Oranlı sayılar b sıfır olmamak üzere a/b şeklinde (a ve b tamsayı) yazılabilir. 2/3 ve 4/6 veya 6/9 eşdeğer oranlı sayılardır. Dolayısıyla her oranlı sayı sonsuz şekilde ifade edilebilir. Oranlı sayıların en basit formu a ve b tamsayılarının [[ortak Her tam sayı oranlı sayıdır. Çünkü -3=\frac{-3}{1} veya 0=\frac{0}{1} veya 43=\frac{43}{1} şeklinde yani oranlı sayı tanımına uygun biçimde yazılabilirler. Oranlı sayılar kümesi \mathbb{Q}, tam sayılar kümesi \mathbb{Z}'yi kapsar. Yani \mathbb{Z} \subset \mathbb{Q}.

Tanım Oranlı sayılar kümesi, tam sayıların bir genişlemesidir ve Q ile veya \mathbb{Q} ile gösterilir. \mathbb{Q} kümesi genelde şöyle tanımlanır:

\mathbb{Q} = \left\{\frac{m}{n} : m \in \mathbb{Z}, n \in \mathbb{Z}, n \ne 0 \right\}

Daha ince bir tanımı ise tam sayılar üzerinden tanımlanacak bir denklik bağıntısıyla yapılabilir. Böylece her denklik sınıfı bir oranlı sayı olarak anılır. \mathbb{Z} \times \mathbb{Z} kümesinden seçilmiş keyfî (a,b) ve (c,d) öğeleri için "~" bağıntısı

(a,b) \sim (c,d) \Leftrightarrow ad=bc, \quad b,d \not= 0

olarak tanımlansın. Bunun bir denklik bağıntısı olduğu kolaylıkla kanıtlanabilir. Bu durumda, denklik sınıfları

\overline{(a,b)} = \{(a,b) | (a,b) \sim (c,d) \}

olurlar. Oranlı sayı ise basitçe

\frac{a}{b} = \overline{(a,b)}

şeklinde tanımlanır.

Tanımda paydanın sıfır olmama şartı \frac{a}{0} ifadesinin tanımlanmamış olmasındandır. Bir sayının sıfıra bölümü tanımsızdır.